Çocukluğun erken döneminden itibaren oynanmaya başlayan evcilik oyunu, minik bireyler için vazgeçilmez oyunlardan birisidir. Etrafında gördüğü her eylemi ve nesneyi merak eden, edebildiği her şeyi taklit etmeye çalışan çocuklarımız, bu isteklerini evcilik oynayarak kolayca giderebilirler. Meraklarını gidermenin yanı sıra bu oyun onların hayal gücünü besleyen, gelecekte onlardan beklenen rollere dair küçük deneyim olarak düşünülebilir. Bu yazımızda evcilik oyunu nedir, hangi oyuncaklarla oynanır ve çocuklar için yararlı mı gibi sorulara yanıt verdik.
Evcilik Oyunu Nedir?
Evcilik oyunu, çocukların her dönemde oynadığı, yetişkinlerin de dahil olabildiği rol yapma oyununa denir. Evcilik oyununda yapılan en popüler roller genellikle doktorluk, market çalışanı olma veya aile içi rollerdir. Evcilik oyunu esasen çocukların çevrelerinde gördüğü yetişkinleri taklit etmeye dayanır. Bu, çocukarın neleri gözlemlediğine, dikkate aldığına ve deneyimlediğine iyi bir işarettir. Evcilik sırasında çocuklar belirli roller üstlenirler ve oyun arkadaşlarıyla empatiyi, sosyal bağlarını, işbirliğini öğrenirler.
Evcilik oyunu, çocuklar için genellikle zararsız bir oyun tipidir. İster az ister çok kişiyle oynanabilir. Oyunların genel bir kuralı olmasa da, her oyunun kendi içerisinde eşitliği destekleyen, akıcı sosyal kuralları vardır. Empati yapmak, iyiliği desteklemek, işbirliği yaparak yardımlaşmak, gerekirse sıra beklemek ve daha birçok kural, oyun içerisinde kendi kendine şekillenir. "Çocuklarda ayakkabı seçimi nasıl olmalı?" diye merak ediyorsanız, detaylar için içeriğimize göz atabilirsiniz.
Evcilik Oyununda Hangi Oyuncaklar Kullanılır?
Evcilik oyununda kullanılan oyuncaklar, gerçek hayatı modelleyen oyuncaklardır. Oyun sırasında bu tarz oyuncakların çok olması, çocuklara daha gerçekçi bir deneyim sunar. Özellikle oynanan oyunun çeşidi, oyuncakların kategorisi için büyük önem arz eder. Örneğin evcilikte doktor rolünü gerçekleştiren bir çocuk, doğal olarak doktor eşyalarına ihtiyaç duyacaktır. Bu, o rolün sağladığı deneyimin en iyi şekilde alınması için elzemdir. Tabii ki, yalnızca doktor eşyaları değil, hasta rolü yapması için de oyun arkadaşları veya peluş oyuncaklar gerekir.
Bir diğer örnek olarak ise, çocukların misafir ağırlayan bir arkadaş rolü yapması gösterilebilir. Bu rol icabında bardak seti, tabureler, masa ve ‘misafire gelen arkadaş’ rolü yapacak kişi veya bu kişilerin yerine geçebilecek oyuncaklar bulunur. Görüldüğü üzere evcilik oyunu oyuncakları çeşitli ve bol olmak zorundadır. Çünkü çocuklar, ellerindeki oyuncakları hayal dünyasındaki gerçek bir nesne olarak görmek ve kullanmak isterler. Bu oyuncakların çokluğu, çocuğun hayal dünyasını geliştirir ve deneyimini en iyi şekilde tamamlar.
Bebek odası seçerken dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi almak için sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Evcilik Oyunu Çocuklar İçin Faydalı Mı?
Evcilik oyunu, çocukların hem duygusal hem de sosyal zekasını geliştiren oldukça yararlı bir oyundur. Bu oyun içerisinde yazılı kuralların olmaması, yalnızca çocukların hayal gücüne bağlı kalması, sosyal bir ortamda oynanması gibi faktörler, çocukların gelişimini olumlu etkiler.
Evciliğin faydaları genellikle duygusal ve sosyal açıdan ele alınır. Rol yaparken çocukların hayatı yorumlayışı, anlaşmazlıkları çözmesi, oyunun akıcı hale getirilmesi ve kuralların herkesin yararına göre şekillendirilmesi çocukları her açıdan geliştirir. Genel olarak bakıldığında, evciliğin aşağıdaki yararları öne çıkar.
Empati Yeteneğini Geliştirir
Evcilik oyununda roller, çocuklar arasında adil ve eşit olacak şekilde paylaştırılır. Oyun esnasında çocukların olayları empati yaparak kavraması, yorumlaması ve buna çözüm üretmesi gerekir. Böylece zamanla bu yetenekler gelişmeye başlar.
Örneğin iki doktorun olduğu bir oyunda iki doktordan birinin az sayıda hastası olması kabul edilemez ve çocuklar tarafından durum hemen düzeltilir. Bunun için oyun başlamadan roller belirlenir ve oynayan kişi sayısına göre dağıtılır. Eğer ortada bir sorun varsa çocuklar bunu en adil şekilde çözmeye çalışır. Çünkü çözülmezse, doktor rolündeki bir çocuğun deneyimi diğerlerinden daha farklı olacaktır ve bu, istenmeyen bir durumdur.
İşbirliği Yapmayı Öğretir
Evcilik oyunundaki roller, çocukların işbirliği yapmasını gerektirir. Genellikle oyunun seçimi ve rollerin dağıtımı sırasında her rol birbirine ihtiyaç duyar. Doktorun olduğu bir oyunda hasta birisi, aile kurma oyununda her rolden bir çocuk, market oyununda kasiyer ve müşteri görülmektedir. Bu sayede her çocuğun bir oyun arkadaşı olur.
Dağıtılan roller, oyunun akıcılığı ve keyfi için birbiri ile bağlıdır. Hastanın olmadığı bir doktor oyunda var olamayacağı gibi, müşterisi olmayan bir kasiyer de oyunda var olamaz. Birbirine bağlı roller, oyun içerisinde birbirleri ile rol yaparak vakit geçirirler.
Roller dışında oluşan sorunlar ve anlaşmazlıklar da çocuklar tarafından işbirliği ile çözülür. İki rolün veya iki çocuğun yaşadığı rahatsızlık, tüm oyuncuların birlikte bir çözüm üretmesi ile sonuçlanır. Bu da işbirliği duygusunun gelişmesi için önemlidir.
Problem Çözme Yeteneğini Artırır
Çocuklar oyun oynarken gerek rollerinde gerekse kişisel rahatsızlıkları oluşabilir ki bu oldukça doğaldır. Önemli olan, çocukların bu durumu nasıl ele aldığıdır. Bu noktada genelde görülen çözüm, çocukların bir çember halinde toplanarak ortak bir çözüme ulaşmalarıdır.
Bulunan çözümler aslında oldukça karışıktır. Çünkü çocukların eşit ve adil şekilde oynamasını, anlaşmazlıkların çözülmesini, oyunun akıcı bir şekilde devam etmesini gerektirir. Bu da zamanla çocukların problem çözme konusunda beceri kazanmalarını sağlar.
Dil ve Sözel Yetenekleri Geliştirir
Evcilik oldukça sosyal bir oyundur ve rollerin devam ettirilebilmesi için sürekli olarak iletişim halinde olmak gerekir. Çocukların erken yaştan çocukluğun geç dönemine kadar bu oyunu oynamaları, onların dilsel ve sözel yeteneklerini geliştirmeleri açısından oldukça önemlidir. Evcilik sırasında karşılaşılan farklı durumlar ve rol icabı konuşulan konular, karşılıklı bir dil alışverişidir. Çocukların sorunlarını daha iyi ifade edebilmesi, sorunlara daha iyi çözümler bulabilmesi tamamen dile ve iletişime bağlıdır.
Evcilik oynayan çocuklar zamanla kendilerini daha iyi ifade edebilmeye, sorunları daha iyi anlamaya ve konuştukları dili daha iyi kavramaya başlarlar. Bu da onların dil konusundaki yeterliliklerini, yeni kelime öğrenme hızlarını büyük ölçüde artırır.
Evcilik Oyunu Nasıl Daha Faydalı Hale Getirilir?
Evcilik oyununu daha iyi ve faydalı hale getirebilmek ebeveynlerin yapabileceği bir konudur. Çocuklar, ellerindeki imkanları kullanarak bu oyunu zaten en iyi şekilde doğal ve kendilerine mahsus bir şekilde oynarlar. Ebeveynlerin yapabileceği iyileştirme ise, onları her açıdan desteklemektir. Ebeveynlerin desteği, onların oyuna sunabilecekleri katkıda yatar. Buna ilk adım olarak, çocukların hayal dünyasına katkıda bulunabilecek oyuncakların alana dahil edilmesidir. Çocukların rol icabı ihtiyaçları olan modellerin alınması, onların zihinlerindeki dünyaya bir katkı anlamına gelir. Oyun alanı, bolca oyuncak ile doldurulmalıdır.
Oyuncaklara ek olarak, evcilik kişi sayısının önemsiz olduğu bir oyundur. En az iki kişi gerekse de, oyuncuların üst sınırı yoktur. Yani ebeveynler, evcilik oynayan çocuklarına eşlik edebilirler, onlar ile bağlarını güçlendirerek eğitimlerine katkı sağlayabilirler.
Evcilik Kaç Yaşına Kadar Oynanır?
Evcilik oyunu çocukluğun her döneminde oynanan popüler bir oyundur. Çocuklar genellikle iki yaşında bu oyunu oynamaya başlarlar ve 10 yaşına kadar devam edebilirler. Çocukluğun her döneminde bu oyunun katkısı farklılaşmaktadır. İki yaşında evcilik oynayan çocuklar, bu oyunu oldukça basit tutarlar. Fazla karmaşık ilişki ve roller bulunmaz, iletişim kısa ve özdür. Dil ve duygusal zeka gelişimi hedeflenir.
Beş ile yedi yaş arasındaki çocuklar, genellikle karmaşık ilişkileri oyuna dahil etmeye, rollerin kendi içerisinde kuralları olmasına ve oyunun akıcı ve sorunsuz ilerlemesine önem verirler. Bu noktada oyuncuların kişisel özellikleri rollerine yansımaya başlar. On yaşındaki evcilik oyunları esasen sadece rol yapma oyunlarıdır. Bu oyunlar yetişkinleri birebir taklit etmeye benzer. İlişkiler, roller, konuşulan konular, karakteristik özelliklerin öne çıkması adeta gerçek hayatın ufak bir yansıması haline gelir.