Bir çocuğun motor becerilerini geliştirmesinin en iyi yolu, en eğlenceli biçimde olmasıdır. Eğlenceli aktivitelerin en popüler olanlarından birisi ise bisiklet sürmektir. Dengede durmak, hareket eden bir nesneyi kontrol edebilmek, stresle başa çıkmak, kondisyon geliştirmek gibi fiziki ve mental egzersizler, bisiklet sürme yoluyla öğrenilebilir. Bu süreçte aile ve öğretmen ile geliştirilen ilişkiler ve sosyal bağlar da çocuğun kişisel gelişimi için ayrı bir avantajdır. Tabii ki bisiklet sürmenin tehlikeli olabilecek noktalarına dikkat edilmeli, alınabilecek tüm önlemler alınarak çocuklarımızın sağlığı ve güvenliği gözetilmelidir.
Çocuk Bisikleti Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bir çocuk için ilk bisiklet, hayata atılan yeni bir adımdır. Bisiklet sürmek, onlar tarafından becerilerin geliştirilmesi, yeni bir sporun öğrenilmesi, enerjiyi atmanın eğlenceli bir yolu olarak görülür. Fakat sürdükleri bisikletler onların fiziki özelliklerine uymalıdır ve onları herhangi bir şekilde tehlikeye atmamalıdır.
Bir bisikleti satın almadan önce, hem çocuğun hem de yetişkinlerin gözünden bakılması gereken birçok faktör vardır. Ebeveynler, farkındalıkları sayesinde bisikletin yapısal özelliklerine, güvenlik sistemlerine ve çocuğa fiziken uygun olup olmayacağına dikkat ederler. Bu, onlar için çocuklarının eğlencesinden çok daha fazlasıdır. Çocuklar için ise bu, bir aktiviteden daha fazlasıdır: yaptıkları işten keyif almak ve kişisel zevklerin karşılanması onlar için daha önemlidir.
Ebeveynlerin ve çocukların istekleri arasındaki dengeyi bulmak, yine ebeveynlerin işidir. Satın alınan bisikletin hem güvenlikli olması hem de çocuğun zevklerine hitap etmesi ile orta yol bulunmalıdır.
Boya ve Fiziğe Uygunluk
Çocuk bisiklet modelleri, ana sistemin korunduğu birçok farklı şekillerde karşımıza çıkarlar. Farklı dizaynlarda üretilen bu modeller, sistemlerin oturtulduğu gövdenin yapısı sebebiyle her çocuğa uygun olmayabilirler.
Ebeveynler, bisikletin çocuğun boyuna, kilosuna, gücüne ve kabiliyetine uygun olup olmadığına göre tercih yapmalıdırlar. Bisikletin çocuğa göre yüksekliği, bisiklet sürmeyi bilmiyor ise yan tekerler bulunmalıdır. Yan tekerler, çocuğun bisiklet sürmeyi öğrenme sürecini büyük oranda hızlandırır.
Bisikletlerin ağırlığı da önemli bir faktördür. Özellikle küçük yaştaki çocuklar, ağır bisikletleri çevirme, kaldırma, döndürme gibi manevraları kolayca yapamayabilirler ve bu, onların bisiklete karşı önyargı besleyerek çabuk sıkılması ile sonlanabilir.
Tüm bunlara ek olarak, çocuğun ayak ve el genişliği de göz önünde bulundurulması gerekir. Direksiyon tutamaçlarının ve pedal genişliğinin çocuğun el ve ayaklarına oranı dengeli olmalıdır. Gereğinden büyük veya küçük olan bu parçalar, çocuğun bisikleti kontrol etme gücünü azaltır.
Bisikletin Güvenlik Özellikleri
Bir çocuk bisikletinin olmazsa olmaz özelliklerinin başında güvenlik sistemleri bulunur. Bisikletin sürülmesi, frenlenmesi ve park edilmesine yarayan sistemlere dikkat edilmelidir. Bu sistemlerin haricinde, bisikletin saklandığı yer dışarısı ise bir kilit sistemi de satın alınmalıdır. Eğer bisiklet evde saklanıyorsa, katlanabilir bisiklet modelleri evde yer açısından tasarruf sağlayabilir.
Çocuk bisiklet çeşitleri arasından seçim yaparken bakılması gereken ilk güvenlik özelliği frenlerdir. Hem ön hem arka tekerlere bağlı frenlerin sıkıca çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Frenler gereğinden sıkı ya da gereğinden gevşek olmamalıdır, aksi takdirde çocuğun durması gereken mesafeyi ölçmesi zorlaşabilir.
Frenlere ek olarak, yan tekerler bisiklet sürmeyi bilmeyen çocuklar için oldukça önemlidir. Bu tekerler sayesinde çocukların dengede durması kolaylaşır ve öğrenme süreci bir hayli hızlanır. Bisikletlere harici olarak satın alınabilen korna ve lambalar da yine çocukların kimi durumlarda tehlikeleri atlatabilmesine yardımcı olmaktadır.
Bisikletin Jant Boyutu
Çocuk bisikleti satın alırken dikkat edilmesi gerekenler açısından önemli bir husus olarak karşımıza jant boyutu çıkar. Jantlar, çocuğun yaşı ve boyuna göre seçilmesi gerekir. İdeal olan yaş-jant boyutu aşağıdakilerdir:
- 2-3 Yaş: 2 İla 3 yaşındaki çocuklar için uygun görülen 12 inç jantlar, çocuğun dengede durabilmesi açısından oldukça önemlidir.
- 4-5 Yaş: 4 İla 5 yaş arasındaki çocuklar için önerilen 14-16 inç jantlar, çocukların boylarına göre seçilmesi önerilen jantlardır. Bu jantlar sayesinde çocuğun ayakları yere sürtmez, dengede kalması zorlaşmaz.
- 6-8 Yaş: 6 İla 8 yaş arasındaki çocuklar için önerilen 18-20 inç jantlar, çocukarın yetişkin bisikletlerine alışkanlık geliştirmesi için önerilmektedirler.
- 9 Yaş ve Üzeri: 9 Yaş ve üzeri çocuklar için önerilen 24 inç ve üzeri jantlar, yetişkin bisiklet jantlarıdır. Bu yaş ve üzeri çocuklar bisiklet sürmeyi öğrenmişler ise yetişkin bisikleti sürebilmeye başlarlar.
Çocuğun yaşına ve boyuna uygun jant seçimi yapılmadığı takdirde çocukların dizleri ve ayakları yere sürterek fiziki yaralara neden olabilir. Eğer jant çocuğun boyuna büyük gelirse, çocuklar pedallara yetişemeyebilir, bisiklet sürmeyi bıraktığında inmekte veya tekrar binmekte zorluk yaşayabilirler.
Bisikletin Değiştirilebilir ve Ayarlanabilir Özellikleri
Bisikletlerin zamanla meydana gelen aksaklıkları sebebiyle parçaların değişimine ihtyaç duyulabilir. Değiştirilebilir parçalarda parçalanan/dökülen direksiyon tutamaçları, derisi sökülen oturma yerleri, kırılan pedallar, patlayan tekerler, sepetler, yan tekerlekler gibi birçok farklı donanım bulunabilir.
Eskiyen ve değişmesi gereken parçaların hemen değiştirilmesi, çocuğun bisiklet sürmekten aldığı keyfi her zaman en üst seviyede tutar. Çünkü çocuklar için bir aktivitenin eğlencesi kadar rahatlığı ve içlerine sinmesi de önemlidir. Aktivitenin keyfi yanı dışında, özellikle frenler ve tekerlerin sürekli bakımının yapılması, çocuğun güvenliği açısından da ön planda olmalıdır.
Çocuğun Kişisel Zevkleri ve Tercihleri
Çocuk bisiklet çeşitleri arasında seçim yaparken çocuğun kişisel zevkleri kesinlikle dikkate alınmalıdır. Çocuklar, sevdikleri ve sevmedikleri durumlarda farklı tepkiler gösterirler, ki bu tepkiler onların öğrenme sürecini derinden sarsabilir. Bu sebeple bir çocuğun sevdiği ve sevmediği bir bisiklete binmesi arasında büyük farklar bulunur.
Çocukların sevmediği bir eylemi gerçekleştirmek istemediği herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Duygularını, düşüncelerini ve zevklerini henüz keşfeden bu minik bireylere var olduklarını hissettirmek ve yaptıkları işten zevk almalarını sağlamak ebeveynlerin görevidir.
Çocuklara Bisiklet Alırken Alınması Gereken Yan Ürünler Nelerdir?
Çocuklara bisiklet alırken, yalnızca bisikletin gövdesi alınmamalıdır. Bisiklete ek olarak alınması gereken güvenlik ürünleri, bisiklet geliştirmeleri ve çocuğun kişisel zevklerini artıracak çeşitli ürünler bulunmaktadır. Bu öğelerden bazı güvenlik ve keyfi açıdan önemli olanlar aşağıdakilerdir:
- Kask ve Diğer Güvenlik Ürünleri: Çocukların güvenlikleri, bisiklet sürmenin ilk adımıdır. Herhangi bir tehlikeye karşı çocuğun sahip olması gereken kask, dizlik, kolluk gibi güvenlik önlemleri bisiklet alırken sahip olunması gereken ürünlerdendir.
- Soğuğa Karşı Direnç Ürünleri: Bisiklet sürmek genellikle havanın güzel olduğu günlerde yapılsa da havanın soğuk ve yağışlı olduğu yerlerde çocuğun sağlığı tehlikeye atılmamalıdır. İçlikler, rüzgar gözlükleri, ağzı ve burnu kapatan maskeler, eldivenler ve benzeri ürünler çocuğun soğuğa karşı duruşunu güçlendirmek için yararlıdırlar.
- Bisiklet Süsleri: Çocuğun bisikleti, onun şahsi eşyasıdır ve kişisel zevklerine göre dizayn etmek onun en doğal hakkıdır. Bisiklet tutamaçlarına asılabilen oyuncaklar, takıp çıkarılabilen sepetler, lambalar, çıkartmalar gibi ürünler çocuğun zevklerine hitap eden eğlenceli ürünlerdir.